Praksa Evropskog suda za ljudska prava u prvoj polovini 2020. godine

Ovaj odjeljak sadrži prikaz odluka koje je Evropski sud za ljudska prava (u daljem tekstu Sud ili ESLjP) usvojio u prvoj polovini 2020. godine, a koju je na globalnom nivou obilježila pandemija COVID-19. 

Sama pandemija COVID-19 je uticala i na rad ESLjP-a. Budući da su Francuska, kao zemlja domaćin Evropskog suda za ljudska prava, i vlade drugih zemalja širom Evrope uvele stroge mjere zaključavanja kako bi suzbile uticaj pandemije izazvane virusom COVID-19, ESLjP je primijenio izvjestan broj vanrednih mjera da bi osigurao pravičnost postupka u svjetlu jedinstvenih i dosad neviđenih izazova koje je donijela kriza prouzrokovana pandemijom virusa COVID-19. 

Iako su sva javna saslušanja koja su bila planirana, da se održe pred Sudom tokom marta i aprila odložena, uz mogućnost da sudsko osoblje radi od kuće, ESLjP je i dalje nastavio da prima i raspoređuje predstavke i da radi na predmetima čije je razmatranje u pismenom postupku. U vidu izuzetne mjere ESLjP je suspendovao rok od šest mjeseci koji je utvrđen u članu 35 Evropske konvencije o ljudskim pravima (u daljem tekstu: EKLjP, Konvencija) na mjesec dana od 16. marta za nove predstavke i predstavke u postupku. Takođe je pokrenut postupak da se omoguće zahtjevi za primjenu privremenih mjera u skladu sa pravilom 39 Poslovnika Suda, koje se odnosi na slučajeve protjerivanja i izručenja kada postoji neposredna opasnost od nanošenja nenadoknadive štete. Obje mjere su produžene za još dva mjeseca od 16. aprila i ostale su na snazi do 15. juna. Međutim, zbog toga što se i dalje primjenjuju uputstva za održavanje fizičke distance i ograničenja u pogledu broja lica koja mogu istovremeno da borave u zatvorenom prostoru, sjednice ESLjP su javnosti i dalje dostupne u realnom vremenu samo putem direktnog prenosa na osnovu prethodno izraženog i prijavljenog interesovanja. 

U daljem tekstu bliže ćemo razmotriti pet odabranih predmeta iz sudske prakse ESLjP koji su značajni za jurisprudenciju sudova u BiH: Strazimiri protiv Albanije, L. R. protiv Sjeverne Makedonije, Beizaras i Levickas protiv Litvanije, Zdravka Kušić i ostali protiv Hrvatske i S.M. protiv Hrvatske. Slijede sažeci činjenica i odluka koje je donio Sud uz stručne komentare za svaki pojedinačni predmet.